فن کویل چیست؟ بررسی انواع فن کویل

فن کویل چیست

فن کویل یکی دیگر از دستگاه‌های مفید و مطرح در دنیای تهویه مطبوع (HVAC) است. ماموریت اصلی فن کویل (Fan coil) تامین سرمایش و گرمایش و به طور کلی فراهم ساختن سیستم تهویه مطبوع در ساختمان‌های مسکونی، تجاری و صنعتی است. دستگاه فن کویل از فن، کویل‌های سرمایشی و گرمایشی، فیلتر هوای قابل تعویض یا شیرفلکه و شیرهواگیری تشکیل می‌شود. در ادامه با لوگرانو همراه باشید تا این دستگاه را بیشتر بررسی کنیم.

انواع فن کویل‌

فن کویل‌ها را می‌توان ازنظر محل نصب، کاربرد، روکار یا توکار بودن و قابلیت ایجاد سرمایش و گرمایش به انواع گوناگون تقسیم بندی کرد.

» فن کویل از لحاظ کاربرد:

  • فن کویل زمینی: ظرفیت فن کویل زمینی‌ ۲۰۰ الی ۱۰۰۰ فوت مکعب در دقیقه بوده و هوا را به صورت بالا زن یا روبرو زن منتشر می‌سازند.
  • فن کویل سقفی: فن کویل سقفی‌ هم ظرفیتی بین ۲۰۰ الی ۱۰۰۰ فوت مکعب در دقیقه دارد و به دو صورت کابینت‌دار و بدون کابینت در دسترس هستند.
  • فن کویل کانالی: فن کویل کانالی در ظرفیت‌های ۶۰۰ الی ۲۰۰۰ فوت مکعب در دقیقه ساخته می‌شوند و در سه نوع توکار، روکار و دیواری روکار هستند.

انواع فن کویل

adbanner

» از لحاظ ساختار:

  • شکل دو لوله: فن کویل‌های دو لوله یک لوله رفت و یک لوله برگشت دارند.
  • شکل چهار لوله: فن کویل‌های چهار لوله، دارای دو لوله برای آمدن آب به کویل‌ها و دو لوله برای برگشت آب هستند.

فن کویل چهار لوله می‌تواند هم زمان آب سرد و گرم را وارد کویل‌های خود کنند. با این نوع فن کویل می‌توان بخشی از یک محیط را سرد و بخش دیگری را گرم کرد. درحالی که فن کویل‌ دو لوله در یک زمان تنها می‌توانند برای سرمایش و یا گرمایش مورد استفاده قرار گیرند.

در سیستم دو لوله، یک لوله برای رفت آب سرد و یک لوله جهت برگشت آب در نظر گرفته شده و از مزایای این نوع لوله‌کشی می‌توان به هزینه اجرایی کمتر، ارزان بودن سیستم و کاهش افت مسیر ر اشاره کرد. از معایب این نوع سیستم لوله‌کشی فن کویل در مقایسه با سیستم‌های چهار لوله‌ای، بازده راندمان کمتر سیستم است.

فن کویل‌ها همچنین در انواع توکار زمینی، سقفی، دیواری و کاستی موجود می‌باشند. از نظر جنس فن نیز می‌توان فن کویل را به دودسته فلزی و پلاستیکی تقسیم نمود که البته فن فلزی راندمان بالاتر و فن پلاستیکی صدای کمتری را دارند. ایرادی که می‌توان به فن کویل‌های پلاستیکی گرفت این است بعد از چند سال کار در حالت گرمایش دفرمه شده و به صدا در می‌آیند.

ساختار فن کویل

کاربرد فن کویل

فن کویل‌ها معمولا به دو صورت استفاده می‌شوند. در حالت اول فن کویل فقط حرارت و برودت مورد نیاز را تأمین می‌کند و هوای تازه توسط هوا‌رسان مرکزی و به وسیله کانال‌های توزیع هوا در سطح محل منتشر می‌شود تا تهویه مناسب در محل موردنظر انجام گیرد.

در این حالت میزان بار سرمایی و گرمایی توسط ترموستات به کار رفته در فن کویل و با خاموش و روشن شدن فن تنظیم می‌شود. در حالت دوم علاوه بر تأمین حرارت و برودت موردنیاز، وظیفه تأمین هوای تازه را نیز بر عهده دارد. بدین صورت که فن دستگاه، هوای تازه را از طریق دریچه تعبیه شده در پشت فن کویل گرفته و در محل پخش می‌کند.

در فن کویل درجه حرارت با ترموستات، مقدار رطوبت با هیومیدستات و مقدار هوا با فن کنترل می‌شود.

از محاسن این روش می‌توان به کاهش هزینه‌های مربوط به سیستم هوا رسان مرکزی و متعلقات مربوطه اشاره نمود و البته عدم فیلتراسیون هوای تازه از معایب این روش است. معمولا استفاده از فن کویل در کنار پکیج گرمایشی با استفاده از برخی تمهیدات مانند انتخاب دقیق سایز لوله کشی و … قابل انجام است.

استفاده از فن کویل به جای رادیاتور در فضاهای بزرگ مسکونی یا اداری رایج است، زیرا قدرت گرمادهی فن کویل‌ها به دلیل داشتن فن چند برابر رادیاتور است، ولی اگر لوله آب گرم آن از کف بیرون نیامده باشد و بخواهیم از لوله‌های دیواری رادیاتور استفاده نماییم، لوله‌ها هوا می‌گیرند و باعث جلوگیری از عبور آب تا فن کویل و درنتیجه عدم گرمایش فن کویل خواهند شد.

در فن کویل‌هایی که فرمان عملکرد آنها (روشن، خاموش، تغییر سرعت فن) از ترموستات اتاقی صادر می‌شود باید به محل نصب ترموستات روی دیوار دقت نمود. ترموستات فن کویل باید در ارتفاع ۱۳۰ تا ۱۴۰ سانتی متر از کف واحد و در محلی که امکان تابش نور آفتاب و نیز جریان هوای مستقیم نباشد نصب شود.

همچنین برای فن کویل‌های سقفی از ترموستات دو فصل و سه سرعته استفاده می‌شود. در سیستم چهار لوله‌ای دو لوله برای مسیر رفت و دو لوله هم برای برگشت آب در نظر گرفته شده است. از مزایای فن کویل چهار لوله‌ای می‌توان به راندمان بالای سیستم به دلیل گردش آب بیشتر در کویل اشاره کرد و از معایب آن هزینه اجرای بالا به دلیل مصرف زیاد لوله است.

فین‌های روکش‌دار فن کویل‌

adbanner

📌 کاربرد و موارد استفاده از فین‌های روکش‌دار در فن کویل‌

فین‌های روکش دار در دو نوع (Blue Fin) و مسی برای جلوگیری از خوردگی فین‌ها در مناطق دارای رطوبت بسیار زیاد همراه با آلاینده‌های نمکی و اسیدی در هوا (مانند مناطق صنعتی جنوب کشور) تولید و استفاده می‌گردند. لازم به ذکر است که به دلیل کاهش هدایت گرمایی و افت انتقال حرارت روکش‌ها و مصرف بیشتر انرژی فن کویل و متعاقبا سایر تجهیزات مدار تهویه‌، استفاده از فن کویل با فین روکش‌دار در مناطق بدون آلاینده‌های اسیدی، نمکی و مرطوب توجیه‌ی ندارد.

📌 فن کویل و کمپرسور هرمتیک

موتورهای هرمتیک به موتورهایی اطلاق می‌گردد که کاملاً آب بند بوده و هوا، رطوبت، گرد و غبار به داخل سیم پیچ موتور نفوذ نمی‌نماید. این گونه موتورها در کمپرسورها و دستگاه‌های تبرید استفاده می‌گردند و توسط خود مایع مبرد (Refrigerant) و یا ماده جاذب خنک‌کاری و روان کاری می‌شوند. در مورد نفوذ رطوبت و یا گرد و غبار برای موتورها از شاخص دو رقمی Isolation Protection استفاده می‌گردد که رقم اول مربوط به درجه نفوذ گرد و غبار (حداکثر ۶) و رقم دوم معیار نفوذ آب به موتور (حداکثر ۶) می‌باشد که IP موتورهای هرمتیک با تعریف فوق ۶۶ است.

لازم به ذکر است که در فن کویل‌های سقفی موتور قبل از کویل قرار می‌گیرد و به هیچ وجه امکان نفوذ آب به موتور و خنک کاری موتور با مایع مبرد و یا جاذب وجود ندارد و در هیچ مرجعی استفاده از موتور هرمتیک برای این فن کویل‌ها ضروری نیست.

📌 تفاوت طول سینی در برخی فن‌ کویل‌‌ها به چه دلیل است؟

سینی فن کویل وظیفه جمع آوری آب‌های تقطیر شده بر کویل را به عهده دارد، عامل تعیین کننده طول ایده آل مورد نیاز سینی برای هر پروژه شیر‌برقی است. بنابراین در پروژه‌هایی که از شیربرقی جهت کنترل جریان آب ورودی و متناسباً دمای اتاق، استفاده شده است، باید سینی بلند جهت قرارگیری شیربرقی بر روی آن مدنظر قرارگیرد.

  • استفاده از سـینی بلند برای قرار گرفتن شـلنگ‌های اتصال و جمع‌آوری کندانس شلنگ‌ها

در هنگام نصب فن کویل، عموماً نصب مستقیم لوله‌ها و کویل‌ها از طریق شلنگ بر روی سینی امکان‌پذیر نمی‌باشد و در عمل سینی برای این کار کاربردی ندارد. ضمن اینکه شلنگ‌های اتصال کاملا عایق است و ایجاد کندانس بر روی آنها امکان پذیر نیست.

مشکلات استفاده از فن کویل سینی بلند:

  1. افزایش طول دریچه دسترسی و نامتناسب بودن آن با دریچه دهش دستگاه
  2. آسیب به زیبایی و معماری داخلی
  3. عدم امکان نصب دستگاه ها در سقف هایی با محدودیت فضا

📌 نقش و اهمیت فیلتر و تفاوت‌های آنها در فن کویل‌ چیست؟

فیلتر، هوای ورودی به دستگاه را تصفیه می‌نماید و مانع ورود خاک و ذرات گرد و غبار به داخل فن کویل می‌گردد، فیلتر نقش بسزایی در ممانعت از ورود اجسام خارجی به فن‌ها و افزایش طول عمر مفید دستگاه دارد. از ویژگی‌های فیلتر مرغوب می‌توان به جنس و تعداد لایه‌های آن، قابلیت دسترسی و شستشوی سریع و آسان اشاره کرد.

📌 حداقل ارتفاع مناسب فن کویل‌ سقفی توکار

فن کویل‌های سقفی توکار در ارتفاع‌های مختلف طراحی و ساخته می‌شوند که به طور کلی هر چه ارتفاع آن‌ها کمتر باشد ارتفاع سقف کاذب نیز متناسبا کاهش می‌یابد و هر چه ارتفاع دستگاه کمتر شود‌، موتور با دور بالاتر با صدای کارکرد و مصرف برق بیشتر برای تامین ظرفیت مشابه مورد نیاز است. با توجه به اینکه صدای کارکرد فن کویل‌ها دارای اهمیت ویژه‌ای است، می‌توان حداقل ارتفاع ایده آل فن کویل جهت استفاده از موتورهای با دور کارکرد پایین‌تر که صدای آنها محسوس نباشد را ۲۵ سانتیمتر عنوان نمود.

» نکات قابل ملاحظه در زمان خرید

با توجه به تولید انواع فن کویل‌های مختلف در کشور و همچنین تنوع برندهای خارجی وارد شده، توجه به برخی نکات مهم در هنگام خرید فن کویل همانند دیگر دستگاه‌های سرمایشی و گرمایشی صنعت تهویه مطبوع، مهم است.

۱- ظرفیت دستگاه: اولین عامل در انتخاب فن کویل مناسب بودن ظرفیت سرمادهی و گرمادهی آن است. در هنگام انتخاب ظرفیت دستگاه سعی کنید ظرفیت فن‌ کویل در دور متوسط را مبنای محاسبه قرار دهید.

۲- نوع دستگاه: اینکه کدام نوع فن کویل ازنظر زمینی، سقفی، توکار، روکار، کانالی، روبه رو زن، بالا زن و … مناسب ساختمان است.

۳- ابعاد دستگاه: ابعاد فن کویل باید مناسب محل نصب باشد.

۴- راندمان دستگاه: معمولا در فن کویل‌ها از کویل ۳/۸ اینچ سه ردیفه استفاده می‌شود، ولی چنانچه از کویل دوردیفه ولی با قطر ۱/۲ اینچ استفاده شود، در کنار افزایش راندمان حرارت دهی فن کویل، کاهش افت فشار جریان سیال ناقل را نیز در پی خواهد بود.

۵- بدنه: بهتر است بدنه دستگاه یکپارچه باشد تا در طول زمان باعث ایجاد لرزش و صدا بین بخش‌های مختلف بدنه نشود.

۶- موتور: بهتر است موتور به کار رفته در فن کویل از نوع کم صدا ( Low noise ) با دسی بل کمتر از ۳۵ باشد.

۷- فن: بهتر است فن سانتریفوژ دستگاه، از نوع فلزی نباشد و CFM هوای مورد نیاز را واقعا تامین نماید.

۸- زیبایی: زیبایی فن کویل خصوصا (فن کویل زمینی) که عملا یکی از اجزای داخلی ساختمان محسوب می‌شود نیز باید مورد توجه قرارگیرد.

۹- کنترل: به سیستم روشن و خاموش کردن اتوماتیک، دستی و یا حتی ریموت داشتن دستگاه مورد نظر خود توجه کنید. خصوصا اگر می‌خواهید از انواع فن کویل سقفی یا فن کویل کاستی سقفی استفاده نمایید، دارا بودن سیستم عملکرد اتوماتیک کاملا ضروری است.

۱۰- قیمت: قیمت قطعا در انتخاب و خرید هر کالایی می‌تواند تعیین کننده باشد، ولی هنگام خرید کالایی مانند فن کویل که علاوه بر وظیفه تامین شرایط آسایش دمایی ساکنین، مساله طول عمر، صدا، راندمان، ظرفیت و زیبایی آن نیز از اهمیت زیادی برخوردار است، می‌توان در مورد قیمت آن انعطاف بیشتری به خرج داد.

» کنترل فن کویل

  • کنترل فن کویل دو لوله‌ای با کویل مشترک گرمایش و سرمایش

در یک روش از شیرهای دوراهه برای کنترل مقدار جریان عبوری از کویل استفاده می‌شود و در روش دیگر، شیر کنترل سه راهه به کار می‌رود. استفاده از شیر دوراهه یا سه راهه، وابسته به چگونگی طراحی مدار توزیع است. به هنگام استفاده از شیر دوراهه و در وضعیت پاره بار، شیرهای کنترل قدری بسته می‌شوند و کل مقدار آب در گردش مدار، کاهش می‌یابد. ولی در حالتی که از شیر سه‌راهه استفاده شود، کل مقدار آب در گردش ثابت باقی خواهد ماند و از این‌رو نقطه کارکرد روی منحنی پمپ تغییر نخواهد کرد.

در این حالت زمانی که اتاق نیاز به گرمایش دارد، شیرکنترل به صورت تدریجی باز می‌شود و اجازه می‌دهد تا آب گرم از کویل عبور کند. با کاهش نیاز به گرمایش، شیرکنترل به قسمتی تغییر وضعیت می‌دهد که مقدار آب عبوری از کویل کم شود و مقدار آب عبوری از دهانه کنارگذر آن افزایش یابد.

در تابستان‌ها از طریق تغییر کلید ترموستات از زمستانی به تابستانی، با افزایش نیاز به سرمایش، شیرکنترل به صورت تدریجی باز شده، و اجازه می‌دهد تا آب سرد بیشتری از کویل عبور کند. در هر دو حالت فوق (گرمایش و سرمایش) سرعت فن می‌تواند به صورت دستی انتخاب شود. تغییر حالت از زمستانی به تابستانی می‌تواند توسط حسگری که دمای آب رفت به فن کویل را اندازه می‌گیرد صورت پذیرد.

شیرکنتر -فن کویل

حسگر از طریق فرمان به ترموستات حالت آن را بسته به دمای آب ورودی به فن کویل از تابستانی به زمستانی و برعکس تغییر می‌دهد. به منظور کارکرد درست این نوع فن کویل‌ها، از این سیستم باید در جاهایی که تفاوت بین ماه‌ زمستانی و تابستانی قابل توجه است، استفاده کرد و در زمستان‌ها کل سیستم را به گرمایش و در تابستان‌ها به سرمایش تبدیل کرد.

در مکان‌هایی که ماه‌های بینابینی زیاد هستند و در آنها گاهی اوقات نیاز به سرمایش و برخی زمان‌ها نیاز به گرمایش است،بهتر است از فن کویل‌های چهار لوله‌ای استفاده شود. فن می‌تواند هم به صورت دستی در محل روشن شود و هم از طریق سوییچ زمانی و یا کنترل مرکزی.

از آنجا که سطح تبادل حرارتی کویل برای تابستان‌ها در نظر گرفته می‌شود، و در زمستان‌ها غالبا زیادتر از مقدار مورد نیاز است، میتوان دمای آب گرم زمستانی را کاهش داد یا تعدادی از پمپ‌های سیرکولاسیون را در زمستان‌ها خاموش کرد. همچنین فن می‌تواند توسط نرم افزار کنترل کننده، برنامه کاری خاص خود را داشته باشد. در این برنامه می توان «دامنه صفر» بین گرمایش و سرمایش در نظر گرفت.

با مقالات جامع و معتبر تهویه مطبوع لوگرانو همراه باشید:

  1. چیلر
  2. کولر گازی
  3. داکت اسپلیت
  4. سیستم VRF
  • کنترل فن کویل چهار لوله‌ای با کویل‌های مجزای سرمایش و گرمایش

این دستگاه برای تمام فصول سال به کار می‌رود و هر زمان که اتاق نیاز به گرمایش داشته باشد، به اتاق گرما می‌دهد و هر زمان که نیاز به سرمایش باشد هوای سرد وارد اتاق می‌گردد. کنترل توسط ترموستات اتاقی و همچنین دو شیرکنترل مجزا برای هر کویل صورت می‌گیرد. شیرهای کنترل می‌توانند از انواع دوراهه یا سه‌راهه باشند.

می‌توان بین حالت سرمایش و گرمایش «دامنه صفر» در نظر گرفت. بدین صورت به هنگام نیاز به گرمایش، نخست شیرکنترل آب گرم باز می‌شود و به هنگام عدم نیاز به گرمایش، این شیرکنترل بسته می‌شود. با بالا رفتن دمای اتاق «دامنه صفر» شروع و خاتمه می‌یابد و سپس با افزایش بیشتر دمای اتاق، شیر کویل سرمایش به تدریج باز می‌شود.

ترموستات فن کویل

  • فن کویل چهارلوله‌ای با یک کویل مشترک سرمایش و گرمایش

یک ترموستات، دو شیر سه راهه را که به کویل بسته شده‌اند کنترل می‌کند. این سیستم به شیرهای سه راهه خاص نیاز دارد که در میانه دامنه نوسان ترموستات، جریان آب سرد و گرم را به کویل کاملا ببندد. با کاهش دمای هوای اتاق، دهانه‌های رفت و برگشت شیر آب سرد بسته است، دهانه برگشت شیر کنترل آب گرم ۱۰۰ درصد باز است، و دهانه رفت شیر آب گرم به تدریج (بسته به نیاز اتاق به گرمایش) تغییر حالت می‌دهد تا دمای اتاق را روی مقدار تنظیم شده کنترل کند .

با افزایش دمای اتاق، دهانه برگشت آب سرد ۱۰۰ درصد باز می‌شود و دهانه رفت آن بسته به نیاز اتاق و به صورت تدریجی تغییر حالت می‌دهد، تا دمای اتاق روی مقدار تنظیم شده سرد کنترل شود. در بین دو حالت گرمایش و سرمایش «دامنه صفر» وجود دارد که در آن هر دو شیرکنترل سه راهه گرم و سرد بسته هستند. فن می‌تواند هم در همان محل فن کویل روشن یا خاموش شود و هم می‌تواند به توسط تایمر یا کنترل مرکزی روشن و خاموش گردد.

مقاله فن کویل چیست

» جمع‌بندی نهایی

فن کویل‌ها واحدهای مستقلی هستند مانند یونیت ونتیلاتور با این تفاوت که دمپر کنترل هوای تازه و دمپر هوای برگشت ندارند. در فن کویل‌ها میتوان از یک کویل مشترک برای سرمایش تابستانی و گرمایش زمستانی استفاده کرد و یا از دو کویل سرمایش و گرمایش مجزا بهره برد. کویل سرمایش می‌تواند از انواع DX باشد.

در فن کویل‌ها در قسمت زیرین کویل، تشتکی قرار دارد که چنانچه سرمایش همراه با رطوبت زدایی و تقطیر آب انجام شود، آب حاصل از تقطیر جمع آوری و به لوله تخلیه هدایت شود. همچنین در فن کویل‌ها از فیلتر هوا استفاده می‌شود. کنترل فن کویل‌ها اغلب توسط یک ترموستات اتاقی انجام می‌شود. ترموستات می‌تواند از طریق روشن و خاموش کردن فن، دمای اتاق را روی مقدار مورد نظر تنظیم کند. همچنین از طریق کنترل شیر دوراهه یا سه راهه، مقدار جریان عبوری از کویل را کنترل کرده، اجازه دهد تا فن با دور دائم کار کند. فن‌ها اغلب سه سرعته هستند و در اندازه و جنس پلاستیکی و فلزی برای دستگاه فن کویل ارایه شده است.

بدون دیدگاه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

14 + 13 =

    خانهداکت اسپلیتتماس با ما